Talent aangeboren of juist aangeleerd? | Blog over nature-nurture

Talent aangeboren of juist aangeleerd?

Talent is hot op dit moment. Googelen op de woorden talentontwikkeling of talentmanagement levert 4,3 mio resp. 17,3 mio hits op. In 2019 is talentmanagement een focuspunt voor bedrijven. Doel: talenten te behouden en aan te trekken. Talentenjachten op tv worden massaal door ons bekeken. Opleidingen bieden klassen aan voor sport-, kunst- of technologietalent. Maar wat is talent en is talent aangeboren of aangeleerd?

Definities van talent

De Dikke van Dale definieert talent als:

  1. natuurlijke begaafdheid;
  2. iemand met veel aanleg.

Andere definiëringen zijn: het natuurlijk vermogen om iets goed te doen, aangeboren aanleg, aangeboren begaafdheid, geschiktheid, aanleg van nature, bekwaamheid tot iets of een eigenschap bij geboorte meegekregen.

Taalkundig wordt een talent dus gedefinieerd als aangeboren.

Nature vs. nurture

Onderzoek laat zien, dat ook wetenschappers over deze vraag met elkaar van mening verschillen. We kunnen een onderscheid maken in drie stromingen:

  • nature: talent is aangeboren;
  • nurture: talent is aangeleerd;
  • talent is een combinatie van beiden.
Talent - nature - nurture
bron: www.simplypsychology.org

Het nature-nurture debat stamt uit een oeroude filosofische discussie. Hebben wij bij geboorte op voorhand al een karakter het standpunt van de nativist Immanuel Kant. Of worden wij geboren als een tabula rasa (= onbeschreven blad) die tijdens het leven beschreven wordt, zoals de empirist en Brits filosoof John Locke dacht. Een hele interessante discussie om eens in te duiken.

Neurobioloog Dick Swaab, auteur van het boek “Wij zijn ons brein” stelt dat bij de geboorte van een mens zijn/haar mogelijkheden en beperkingen al onwrikbaar vastliggen. Slechts in de allereerste kinderjaren valt nog iets te sleutelen aan de bouw van de hersenen.

Het komt er eigenlijk op neer dat “als je voor een dubbeltje geboren bent, je nooit een kwartje zult worden”.

Talent is aangeboren (nature)

De Dikke van Dale definieert talent als:

Uit onderzoek van neuropsycholoog Erik Matser onder topsporters blijkt dat topsporters een sterker ontwikkelde geheugenfunctie hebben. Ze zijn in staat tweemaal zoveel informatie te verwerken. Wat ze meer tijd geeft voor extra handelingen. Naar zijn mening word je hiermee geboren en kun je het niet aanleren.

Matser geeft ook aan dat er een groot verschil is tussen experts en talenten. “Een expert is iemand die iets al heel lang doet en het door training heel goed kan. Maar dan ben je nog geen talent.”

Talent is aangeleerd (nurture)

In zijn nieuwste boek “Piek – Hoe gewone mensen buitengewoon kunnen presteren”, geeft de Zweedse psycholoog Anders Ericsson aan dat talent vooral een kwestie is van doelbewust trainen. Op jonge leeftijd zijn in onze hersenen al 80 tot 100 miljard neuronenbanen aanwezig. Door deze banen veel te gebruiken door oefening worden ze sterker. Gebruik je bepaalde neuronenbanen niet dan sterven ze af. Continue uit je comfortzone treden, jezelf uitdagen en vele vlieguren maken (de regel van 10.000 vlieguren). Het zorgt er volgens Ericsson voor dat je uiteindelijk de beste wordt.

De Nederlandse neuropsycholoog Margriet Sitskoorn, auteur van het boek “Ik2, de beste versie van jezelf”, gaat ervan uit dat de hersenen voor een groot deel maakbaar zijn en dat oefenen dus loont.

Talent is deels aangeboren en deels aangeleerd

Neurowetenschapper prof. dr. Danielle Posthuma van de Vrije Universiteit Amsterdam en VUmc voerde een grootschalig tweelingenonderzoek uit. Hieruit blijkt dat erfelijkheid en omgevingsfactoren een nagenoeg even grote rol spelen bij menselijke eigenschappen: 49% versus 51%. De VU/VUmc-wetenschappers analyseerden gedurende vier jaar de resultaten uit bijna 3.000 eerder gepubliceerde tweelingstudies, met informatie van meer dan 14,5 miljoen tweelingparen.

De onderwijskundige Francois Gagné heeft met zijn “Differentiated Model of Giftedness and Talent” inzichtelijk proberen te maken dat natuurlijke aanleg bestaat. Deze is te herkennen door het gemak en snelheid waarmee een vaardigheid wordt aangeleerd. Je kunt deze aanleg ontwikkelen door oefening, alleen zal er een genetische begrenzing zijn aan wat je kunt bereiken.

Mijn visie

Ik schaar mij achter het standpunt dat er sprake is van een en/en situatie en dat zowel erfelijkheid als omgevingsfactoren een rol spelen. Het draait om beide kanten van de medaille. De erfelijke aanleg zorgt dat er grenzen zijn aan wat haalbaar is, je maximale potentieel. Daarnaast spelen omgevingsfactoren een rol. Immers “oefening baart kunst”. 

Goethe heeft het mooi verwoord.
“Behandel iemand zoals hij is en hij zal zo blijven. Behandel iemand zoals hij kan zijn en hij zal zo worden”.

Maar …. alleen daarmee red je het in mijn optiek niet om een toptalent te worden. Intrinsieke motivatie komt dan om de hoek kijken. Heb je het doorzettingsvermogen en wilskracht om te trainen? Geef je niet op bij tegenslag. Heb je het verlangen om te leren? Omarm je uitdagingen? Wil je alles opzij zetten voor jouw droom? Je kunt nog zo getalenteerd zijn, als je de juiste mindset niet hebt, houdt het op.

En zal “domweg geluk hebben” zoals topsporter Maarten van der Weijden aangeeft, ook niet een rol spelen of je uiteindelijk wel of niet de allerbeste wordt?

We zullen het nooit helemaal zeker weten, omdat ieder mens een mix is van genen, omgevingsfactoren en ervaringen. Deze mix bepaalt uiteindelijk wie je bent, een uniek, bijzonder mens met zijn/haar plusjes en minnetjes.

En dat is juist wat ik vanuit mijn vakgebied ook zo kan waarderen. Ieder mens is uniek en heeft zijn ontwikkelingstraject. Wat is jouw visie op talent? Is het aangeboren, aangeleerd of een combinatie van beiden? Benieuwd naar jouw reactie.

Wil je eens met mij van gedachten wisselen over loopbaanmanagement en wat Nine Star Ki hier voor toegevoegde waarde kan leveren, neem dan contact met mij op. 

2 gedachtes op “Talent aangeboren of juist aangeleerd?”

  1. Marion Van wijngaarden

    Beste Erinn,

    Ongelofelijk interessant zijn jouw visies en artikels.
    Zo denk ik ook vaak aan iemands karakter dat wordt gevormd door je omgeving, maar toch zou je denken dat sommige karaktereigenschappen in je genen zitten.

    1. Hoi Marion,
      Dank voor je reactie. Ik heb zeker mijn eigen visie, die ik deel via mijn blogs. Super dat ze jou weer inzichten geven!
      Groet, Erinn

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


Wat is jouw volgende stap?

Schrijf je in en ontvang ongeveer  1 x per 6 weken een Wist-je-datje met daarin antwoorden op lezersvragen, de astrologie podcast en blogs.

Erinn.nu draait op SYS PlatformSYS Platform